Çok eski çağlarda yaşamış topluluklarda görüldüğü gibi Osmanlı Devleti’nde de sürgünler devlet otoritesinin sağlanması ve kamu düzeninin korunması amacıyla kişilere hürriyeti kısıtlayıcı bir cezalandırma yöntemi olarak uygulanmaktaydı. Sürgün olayı ülke hudutları içinde kişilere uygulandığı gibi ülke dışından ele geçirilen topraklardan getirilerek uygun yerlere yerleştirilenlere de uygulanıyordu. Nitekim, 1388 yılında Çandarlızade Ali Paşa’nın çıktığı sefere, Sultan II.Murat’ın verdiği destekle, istila edilen Bulgaristan’dan sürgünle nakledilen esirler ilçemiz hudutları dahilinde yerleştirilmiş ve buraya Bulgarlar köyü denilmiştir. Bu köyün adı 1899 yılında Sadrazamlık talimatı ile “Ahalisi kamilen (tamamen) Müslüman olan Bulgar kariyesinin(köyünün) adı Hamidiye olarak” değiştirilmiştir.

          Esirler konusuna gelince, Sultan Beyazıt`ın 25 veya 28 Eylül 1396 (29 Zilhicce 798)’da Macaristan Kralı Sigismund`un kumandasındaki Haçlıları kesin şekilde mağlup ettiği, günümüzde Bulgaristan sınırları içinde kalan, Niğbolu (Nicopolis) muharebesinde çok sayıda prens ve asilzade de esir edilmişti. Esir edilenler arasında Fransa Kralı V. Charles`ın amcasının oğlu Nevers Kontu ve Burgonya veliahtı Prens Jean de Capet-Bourgogne (Niğbolu savaşında gösterdiği cesaretten dolayı “Korkusuz Jean” ünvanıyla anıldı ve henüz yirmi iki yaşında idi) ile Fransa Kraliyet hanedanından Başkumandan Eu Kontu Prens Philippe de Capet-Artois, Grand Mareşal de Frans, De la Marche Kontu Prens Jacques de Capet-Bourbon, Lorraine hanedanından (Habsburgların bir koludur) Bar Kontu Prens Henri Dubar, Coucy Senyörü Enguerrand , Mareşal Boucicaut, Töton Şövalyeleri grand prieur`ü Hohenzollern Kontu Friedrich (müstakbel Alman İmparatorluk hanedanına mensup), Montural ve Sampi senyörleri…gibi yüksek dereceli şahsiyetler vardı. Beyazıt, Jean ile daha birkaç kişiyi Bursa`da alıkoyup diğerlerini Mihaliç`e göndermişti. Esirler arasında bulunan Jacques de Helly Türkçe bildiği için Fransa’ya geri gönderilmiş ve istenen fidye ikiyüzbin duka ile geri dönünce esirler serbest bırakılmıştır. Fidye karşılığında serbest bırakılıncaya kadar bu şövalyelere ağır muamele yapılmayarak oldukça serbest bırakılmış, ava çıkmalarına müsaade olunmuştur. Ancak, bunlardan Philippe d`Artois ile Coucy Senyörü Enguerrand (Enguerrand de Coucy’nin şatosu Fransa’nın kuzeyinde Compiegne yakınlarındadır.) yurtlarına dönemeyerek esarette ikamet ettikleri Mihaliç’te öldüler. 

           Konu Niğbolu savaşı olunca şunu da zikretmek gerekiyor. İnşaatına Sultan I.Murad Hüdavendigar tarafından karar verilen, ancak Yıldırım Beyazıt`ın saltanatının beşinci yılında Niğbolu Savaşının geliriyle inşaatına başlanabilen Bursa Ulu Camii 1400 yılında hizmete açıldı. Camiye baş imam olarak, Yıldırım Beyazıt`ın divan-ı hümayûn imamı olan Süleyman Çelebi, Yıldırım`ın damadı ve I. Mehmet`in eniştesi Emir Buharî(Emir Sultan)’nin delâletiyle getirildi. Ömrünün sonuna kadar bu görevde kalan Süleyman Çelebi, göreve getirilişinin onuncu yılında 812(1409) Mevlid`i yazdı.

           Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinden derlediğimiz 18. yüzyıldan 19. yüzyılın ilk yarısına kadarki zaman diliminde Mihaliç’e gönderilen sürgünlerin kimliklerini, sürgün(nefy) nedenlerini ihtiva eden belgeleri/fermanları incelediğimiz bu çalışma bize az olsa da devrin hukuk sisteminin işleyişi hakkında bilgiler vermektedir. Burada hangi nedenlerle ne gibi sürgün, alıkonma cezalarının verildiğini aşağıda sunacağımız belgelerin içeriğinde göreceğiz. Sürgün edilen kişilerin gönderildikleri yerlerdeki yaşam koşulları, sürgünlere uygulanacak kuralların niteliği başka bir çalışma konusu olacağı için biz sadece Mihaliç’in adının geçtiği belgeleri göreceğiz. Sürgün yeri olarak devlet sınırları içinde Fizan gibi ulaşılması çok uzak ve yaşam şartları çok olumsuz yerler de olabiliyordu. Belgelerde göreceğimiz “kalebentlik” cezası sürgünden daha ağır bir ceza olmakla, bir kalenin, bir hisarın dışına çıkmamak üzere çekilmesini ifade eder. Biz bu tür cezaların yargılama sonuçlarının “ıslah-ı nefs oluncaya kadar” beklentisiyle verildiğini düşünüyoruz. Şimdi anılan belgeleri görelim.

– Mudanya’da vakıf malına müdahale edip ahalinin işlerine fesat karıştırmak suçundan Mihaliç’e sürgün edilen Halil oğlu İbrahim’in affedilip memleketine dönmesine müsaade edilmesi.

– Asılsız şikayetle haksız yere Limni adasına sürgün edilen Mihaliç sakinlerinden Küçük Ali Ağa’nın serbest bırakılması.

– Mihaliç’e sürgün edilen Gemlik sakinlerinden Yorgi, Sarıoğlu, diğer Yorgi ve Papa Kalangoz isimli zimmilerin affedilerek memleketlerine dönmelerine izin verilmesi.

– Eşkiyalık yaparak ahaliye zarar veren Mihaliç sakinlerinden İbrahim ve Hacı Ahmet isimli Yeniçeriler ile Serdengeçti ağalarından Halil’in Molova Kalesinde kalebent olunmaları.

– Eski Anadolu Kazaskeri Çivicizade Ataullah’ın uygunsuz sözlerinden dolayı Mihaliç’e sürgün olacağı.

– Bursa’da II.Murat Evkafı reayasından hilaf-ı usul ağnam(koyun) parası toplayan Mihaliç Voyvodası Kara Mustafa ve arkadaşlarının Boğazkesen kalesinde kalebent edilmesi.

– Kadılardan Paşa Şeyhi Ali Efendi’nin sürgün yeri olarak Mihaliç’e gönderilmesi.

– Sultan Mehmet Camii’nde Ahmet Şeyh demekle maruf kimsenin devlete dair vazifesi haricinde vuku bulan tefevvükatından(münasebetsiz sözlerinden) dolayı Mihaliç’e nefyi konusunda Rikab-ı Hümayun Çavuşbaşı ile Mihaliç naibine hüküm.

– Mihaliç’e sürgün edilen Fındıklı sakinlerinden Şeyh Nebi Dede’nin serbest bırakılma talebi.

– Mihaliç’e nefyolunan Tire Voyvodası Hacı İbrahim ile Menzilci Hacı İbrahim’in vusulüne dair Mihaliç kadısının ilamı.

– Mihaliç Naibi Ateşizade Ahmet Efendi, Pankodozoğlu Seyyid Haşim ile müttefiken ahaliden zulmen otuz beş kese akçe aldığından Gelibolu’ya nefyi.

– Sabık Ordu-yu Hümayun kadısı Debbağzade Mustafa Efendi Recep’in 4. günü izinsiz olarak İstanbul’a geldiğinden rütbesinin tenzili(kaldırılması) ile yerine Müftüzade Selim Efendi’nin Anadolu payesiyle tayin edilmesi. (Debbağzade daha sonra Şaban’ın ortalarında affedildi.)

– Meki kızı ile zevci Arif Molla’nın Mihaliç’e, Vasıf kızının da Tekfurdağı’na nefyedildikleri.

– Lisanını muhafaza etmeyen Bursa Sabık Kadısı Çerkes Beyzade Mir Mahmut Ruhi Efendi’nin Mihaliç’e nefyi ve başka bir bölgeye gitmesine izin verilmemesi.

– Tezvir ile iştigal ve asılsız meseleler hakkında Rikab-ı Hümayun’a arzuhal takdim eyleyen Seyyid Ömer’in Mihaliç’e nefyi.

– Edirne kürsü vaizlerinden Abdullah Efendi’nin Şeyhülislam Kadızade Mehmet Tahir Efendi tarafından Mihaliç’e nefyi.

– Mihaliç kazasından Topaloğlu Mehmet ile diğer 5 şahsın sürgün olunması.

– İnebahtı Muhafızlığına tayin olunan Cafer Paşa’nın iki aydanberi ancak Yanya’ya vasıl olarak orada uygunsuz hareketlerde bulunduğu haber alındığından mirimiranlığı ref (iptal) edilerek Mihaliç’te ikamete memur edildiği.

– Tire Yahudi Cemaatbaşı Şapçıoğlu Haym millet-i beyninde (halk arasında) müfsidat ve melanete (fesatlığa ve lanete) ibtidar eylediğinden Mihaliç’e te’dibi(uzaklaştırılması).

– Mudanya kazasına tabi Tirilye kariyesi ahalisinden olup mukaddema (daha önce) Mihaliç’e nefyedilmiş olan İstirati Papaz Akarya ile 3 arkadaşının affı.

– Eracif  tefevvüd(uydurma, münasebetsiz sözler) eden Cinci Hoca Osman’ın İzmit’e, İnce Mehmet’in Mihaliç’e sürgün edilmesi.

– Kaptan-ı Derya Çarhacı Ali Paşa’nın vezirlikten azledilmesiyle, aralarındaki anlaşmazlıktan dolayı Mihaliç Kazasında ikamete mecbur edilen sabık İstanbul Kadısı Anadolu Kazaskeri payeli Köstendilli Mehmet Tahir’in affedilerek serbest bırakılıp İstanbul’a getirildiği.

– Muayyen müddetini ikmal etmeden Bursa’ya gitmesinden dolayı Mihaliç’e nefyedilen Bağdat Kadısı Fevzizade es-Seyyid Mustafa Efendi’nin menfasına (sürgün yerine) vardığına dair mahalli niyabeti(naibliği) ile Bursa Kadılığından gelen ilam.

– Rumeli Kadılarından ve Limni sakinlerinden Ahmet nam kimsenin vazifesinden hariç işlere karışmasından dolayı Mihaliç’e nefy ve tedibi hakkında Yaşincizade Abdulvahad Efendi imzalı meşihat (Şeyhülislamlık) tezkeresi.