Ekonomi

“KONTROL-KUMANDA EKONOMİSİNDEN; KITLIK, KARABORSA VE KALİTESİZLİK DOĞAR”

DEVA Partili Milletvekili Burak Dalgın, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ticaret Bakanlığı bütçesini değerlendirdi. Dalgın, Bakan Ömer Bolat’a “Talimatla fiyat düşmez. Bunu Sovyetler’deki Komünist Parti komiserleri yapamadı. Venezuela’daki eli sopalı enflasyonla mücadele timleri yapamadı. Siz de yapamazsınız. Ekonominin doğal kanunlarına karşı kürek çekmenin sonu fiyasko olur.” dedi.

DEVA Partisi Balıkesir Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Burak Dalgın, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Ticaret Bakanlığı bütçesine ilişkin konuştu. “Bu aralar ‘yurtdışından döviz bulmak’ lafını sıkça duyuyoruz. Halbuki esas olan döviz bulmak değil, döviz kazanmak. Bunun ana yolu, kalkınmamızın dinamosu ihracattır” diyen Dalgın, konuşmasında dört temel mesele olarak ölçek, katma değer, ticaret rotalarının dönüşümü ve diplomatik ilişkileri ele aldı.

“Üzülerek söylüyorum ki ülkemizin toplam ihracatı, Toyota’nın bir yıllık cirosu kadar”

Burak Dalgın, ihracatımızdaki ölçek meselesine ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Tüm ihracatçılarımızı tebrik ediyorum. Benim gözümde her biri birer kahramandır. İş hayatından gelen bir arkadaşınız olarak dünya ile rekabet etmenin ne kadar zor olduğunu gayet iyi biliyorum. Üzülerek söyleyeyim ki, ülkemizin toplam ihracatı, Toyota’nın bir yılık cirosu kadar. Polonya ve Vietnam bir buçuk, Meksika iki katımızdan fazla ihracat yapıyor. Bu yılki ihracatımız, 2023 hedeflerinin yarısı kadar. 110 bin ihracatçımız var, ama ihracatımızın neredeyse üçte ikisini bin firma yapıyor. Yanlış duymadınız – bin firma, 109 bin firmanın iki katı kadar ihracat yapıyor. Nitekim istikrarlı bir şekilde, her ay ihracat kaydı olan şirket sayısı 30 bin civarında. Bu meseleyi çözmemiz lazım.”

Dalgın, konuşmasına ihracatımızın katma değer performansıyla devam etti: “Katma değeri ölçmenin kısa bir yolu kilogram başına ihracata bakmak. Maharet yükte hafif, pahada ağır ürünler, hatta yükü bile olmayan hizmetler satabilmek. Japonya ve Almanya’nın 4 dolara, Güney Kore’nin 3 dolara, Polonya’nın 2,5 dolara koştuğu bu kriterde, ülkemiz 1,4 dolar seviyesinde. Kalıcı refahın yolu bu vasatlıktan sıyrılmaktan geçiyor. Bunun yöntemi bilgiyi artırmak ve markalaşmak. Mesela bu yılki İSO 500 Araştırmasına göre, sanayimizde yaratılan katma değerde en yüksek pay orta ve düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerden geliyor. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı ise yüzde 6’ya takılmış durumda.

Geçenlerde Profesör Ercan Uygur ilginç bir Türkiye-Vietnam karşılaştırması yaptı. Bilgi ve iletişim teknolojileri ve entegre devreler, çipler, elektronik parçalar gibi yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin ihracatında iki ülkenin 20 yıllık performansına baktı. Bu alanlarda 2002’de Türkiye’nin ihracatı 1,6 milyar dolar iken Vietnam’ınki 0,5 milyar dolardı. 2021’e gelindiğinde Türkiye’nin ihracatı sadece 2 milyar dolara çıkmışken Vietnam bir patlama yaparak 155 milyar dolara varmıştı.”

Dalgın, konuşmasının devamında, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a şu sözlerle seslendi: “Sayın Bakan, ihracat şampiyonlarını sadece hacme göre değil, katma değere göre de belirlemenizi diliyorum. 90 birim ithalat yapıp 100 birim ihracat yapan şirket şampiyon. Ancak tamamı yerli kaynakla 50 birim ihracat yapan şirketin adı anılmıyor. Bunu değiştirmek zorundayız. Çünkü marifet iltifata tabidir.”

“Ülkemiz için fırsat haline getirmeliyiz”

Burak Dalgın, küresel ticaret rotalarının dönüşümünün ülkemiz için çeşitli fırsatlar barındırdığını belirterek, “Salgın, Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD-Çin rekabeti değişimlere yol açıyor. Dost ülkelerden satın alma, yakın yerlerden satın alma ve tedarik zincirini çeşitlendirme ve yeşil dönüşümü ülkemiz için fırsat haline getirmeliyiz. Bu çerçevede, KOBİ’lerimiz ve ihracatçılarımızın Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının etkilerine karşı teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini tekrar hatırlatıyorum. Sayın Bakana bu konuda bir soru önergesi vermiştim; cevabını bekliyorum.” dedi.

Dalgın, devamında dış ticaretimizin gelişiminde diplomatik ilişkilerin ve küresel tedarik-değer zincirlerine eklemlenmenin öneminden bahsederek, “Biliyorsunuz Avrupa, Asya ve Afrika ticaret yollarının kesişiminde, stratejik bir noktada olduğumuzu hep söyleriz. Ancak, Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesinde maalesef Türkiye yer almıyor. Sayın Cumhurbaşkanı “Türkiye’den geçmeyen koridor olmaz” demişti. Ama projenin Doğu Akdeniz’e açılan kapısı İsrail’in Hayfa limanı, Avrupa’ya açılan kapısı ise Yunanistan’ın Pire limanı. IMEC’e hızla müdahil olmalıyız. Küresel tedarik ve değer zincirlerine, ticaret yollarına, ekonomik projelere eklemlenmeyen bir Türkiye vasatistan olmaktan kurtulamaz. Benzer bir konu Avrupa Birliği (AB) ile ilişkiler. Neredeyse 100 milyar dolar ihracat yaptığımız AB ile Gümrük Birliğinin revizyonu, vize rezaletinin çözülmesi ve tek dijital pazarın öncelikli müzakeresinin önemini de vurgulamak isterim.”

“Talimatla fiyat düşmez”

DEVA’lı Vekil Burak Dalgın, konuşmasının sonunda şu ifadelerle Ticaret Bakanı Bolat’a seslendi: “Sayın Bakan, talimatla fiyat düşmez. Bunu Sovyetler’deki komünist parti komiserleri yapamadı. Venezuela’daki eli sopalı enflasyonla mücadele timleri yapamadı. Siz de yapamazsınız. Ekonominin doğal kanunlarına karşı kürek çekmenin sonu fiyasko olur. Kontrol-kumanda ekonomisinin sonu her zaman 3K’dır: kıtlık, karaborsa, kalitesizlik. Fiyatları baskılayarak değil maliyetleri düşürerek, talimatlar yağdırarak değil hür teşebbüsü şevklendirerek, soğan depoları basarak değil bolluğun önünü açarak ülkemize bereket getirebiliriz!”

Ekonomi

VERGİ BORÇLARINDA DÜŞÜK FAİZLİ TAKSİTLENDİRME İMKANI

Bursa Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (BESOB) ev sahipliğinde, Bursa Defterdarı Halil Tekin ve Gelir İdaresi Grup Müdürlerinin katılımıyla esnaf oda başkanları ile üyelerine yönelik “Vergi Borçlarında Tecil ve Taksitlendirme” konulu bilgilendirme toplantısı düzenlendi.

Toplantı, BESOB Başkanı Fahrettin Bilgit’in açılış konuşmasıyla başladı. Ardından söz alan Bursa Defterdarı Halil Tekin, vergi borçlarının tecil ve taksitlendirilmesine ilişkin yürürlüğe giren düzenleme hakkında katılımcılara kapsamlı bilgi verdi.

Tekin, Seri: B Sıra No: 20 Tahsilat Genel Tebliği kapsamında borçluların, borçlu oldukları her bir vergi dairesi için ayrı ayrı başvuruda bulunmaları gerektiğini belirtti. Başvuruların Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi, Dijital Vergi Dairesi ve e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılabileceğini ifade eden Tekin, ayrıca doğrudan ilgili vergi dairesine, posta yoluyla veya diğer vergi daireleri aracılığıyla yazılı başvuru imkânının da bulunduğunu söyledi.

Başvuruların 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yapılması gerektiğini hatırlatan Tekin, ilk taksidin Eylül 2026 döneminde başlayacağını ve ödemelerin aylık eşit taksitler halinde gerçekleştirileceğini kaydetti. Taksit sayısının ise borçlunun çok zor durum hali, alacağın türü ve hukuki statüsüne göre belirlendiğini aktaran Tekin, erken başvuru ve ödemenin borçlular açısından avantaj sağlayacağını vurguladı.

Toplantının sonunda katılımcıların soru, görüş ve önerileri alınırken, uygulamaya ilişkin merak edilen konularda da Gelir İdaresi yetkilileri tarafından ayrıntılı bilgilendirmelerde bulunuldu.

Ekonomi

TRAKYA BİRLİK İSO 500’DE 75 BASAMAK YÜKSELDİ

Trakya Birlik, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarının sıralandığı ve kamuoyunda “İSO 500” olarak bilinen İstanbul Sanayi Odası’nın 2025 yılı araştırmasında önemli bir başarıya imza attı. Birlik, geçen yıla göre 75 basamak yükselerek 171. sıraya yerleşti.

Türkiye ekonomisinin en önemli göstergelerinden biri olarak kabul edilen İSO 500 araştırmasında Trakya Birlik, 15 milyar 492 milyon 883 bin 767 TL’lik üretimden satış rakamına ulaşarak dikkat çekici bir performans sergiledi. Geçtiğimiz yıl listede 246. sırada bulunan Birlik, bu yıl gösterdiği yükselişle Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşları arasındaki yerini daha da güçlendirdi.

Ayçiçeği ve bitkisel yağ sektörünün öncü kuruluşları arasında yer alan Trakya Birlik’in elde ettiği bu başarı, üretim kapasitesindeki artışın, verimlilik odaklı çalışmaların ve sürdürülebilir büyüme anlayışının bir sonucu olarak değerlendirildi. Üreticiden aldığı güçle faaliyetlerini sürdüren Birlik, hem bölge ekonomisine hem de ülke sanayisine sağladığı katkılarla öne çıkmaya devam ediyor.

Konuyla ilgili açıklamada bulunan Trakya Birlik Yönetim Kurulu Başkanı Şafak Kırbiç, İSO 500’de elde edilen sonucun kurumun istikrarlı çalışmasının bir göstergesi olduğunu belirtti.

Kırbiç, “Birliğimizin İSO 500 araştırmasında 171. sırada yer almasıyla başarımız bir kez daha tescil edilmiştir. Her yıl düzenli olarak elde ettiğimiz bu başarılarımızda ortaklarımız, çalışanlarımız, bayilerimiz ve tüketicilerimiz olmak üzere herkesin payı vardır. Bu başarı yalnızca Trakya Birlik yönetiminin değil, büyük bir aile olarak hareket eden tüm paydaşlarımızın ortak emeğinin sonucudur” dedi.

Yoğun rekabet koşullarına rağmen üretim ve yatırım odaklı çalışmalarını sürdürdüklerini ifade eden Kırbiç, “Amacımız mevcut yoğun rekabet koşullarında bugüne kadar olduğu gibi yarın da üretim gücümüz, sanayi kapasitemiz ve sürdürülebilir tarım vizyonumuz ile dürüstlük, kalite ve istikrar anlayışımızdan taviz vermeden çalışmak, ülkemizin üretim gücüne ve ekonomisine her alanda değer katmaktır” ifadelerini kullandı.

Trakya Birlik’in kuruluş felsefesinin merkezinde üreticinin bulunduğunu vurgulayan Kırbiç, ayçiçeği üreticilerinin yanında olmaya devam edeceklerini belirterek, “Trakya Birlik bugüne kadar olduğu gibi bundan sonraki süreçte de ayçiçeği üreticisi ortaklarının yanında olmaya devam edecektir” diye konuştu.

İSO 500 araştırmasında elde edilen bu sonuç, Trakya Birlik’in yalnızca tarım sektöründeki gücünü değil, aynı zamanda Türkiye sanayisindeki etkin konumunu da bir kez daha ortaya koydu. Üretimden satış rakamlarında yakalanan büyüme ve sıralamadaki yükseliş, Birliğin önümüzdeki dönemde de sanayi ve tarım alanındaki yatırımlarını sürdürerek ekonomiye katkı sağlamaya devam edeceğinin önemli göstergeleri arasında değerlendiriliyor.

Ekonomi

MATLI: “BURSA SANAYİSİ KÜRESEL BASKILARA RAĞMEN GÜCÜNÜ KORUYOR”

Bursa Ticaret Borsası üyesi 11 sanayi kuruluşu, İSO 500 listesinde yer alarak Bursa’nın sanayideki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koydu. Bursa TB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Maltı, küresel pazarlardaki daralma ve yüksek maliyet baskılarına rağmen Borsa üyesi firmaların devler liginde sergilediği performansın önemli bir başarı olduğunu ifade etti.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarının belirlendiği “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025” listesinin sonuçları, Bursa Ticaret Borsası (Bursa TB) üyelerinin gıda ve tarıma dayalı sanayideki ağırlığını bir kez daha ortaya koydu. Sonuçları değerlendiren Bursa TB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, küresel ölçekte yaşanan tedarik zinciri kırılmalarına ve finansmana erişimdeki zorluklara rağmen Bursa sanayicisinin üretim kararlılığından ödün vermediğini belirtti.

Tarımsal ticaretin devleri sanayinin zirvesinde buluştu

İSO 500 listesinde yer alan 11 firmanın, bağlı oldukları odaların yanı sıra tarım ve gıda ürünleri kotasyonuna dayalı faaliyetleri nedeniyle Bursa Ticaret Borsası’na da üye olduğunu kaydeden Başkan Özer Matlı, Bursa’nın stratejik bir ticaret merkezi olmasının bu güçlü yapıyı beslediğini vurguladı.

Yüksek maliyet baskılarına rağmen söz konusu firmaların üretimden net satışlarını bir önceki yıla göre yüzde 25 artırarak 193,2 milyar TL’ye çıkardığını söyleyen Matlı, “İSO 500’de üyelerimizden SÜTAŞ 46’ncı, Pro Yem 152’nci, Eker Süt Ürünleri 157`nci, Keskinoğlu 160’ıncı, Almaxtex 262’nci, Hastavuk 263’üncü, Korteks 325’inci ve S.S. Marmara Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (MARMARABİRLİK) 428’inci sırada yer alırken, Bursa’da şubeleri aracılığıyla üyemiz olan Şenpiliç 60’ıncı, Abalıoğlu Lezita 102’nci ve Teksüt 438’inci sırada yer alma başarısı göstermiştir” dedi.

“Üretim ve ihracatla Türkiye’nin geleceğine katkı sunuyoruz”

Başkan Özer Matlı, üyelerinin ortaya koyduğu kararlı ve dirençli performansın, Bursa’nın üretim kabiliyetinin, sektörlerin potansiyelinin ve ülke ekonomisine olan inancın en somut göstergesi olduğunu belirterek, “Ekonomik zorlukların yaşandığı bir dönemde üretim, istihdam ve ihracatla Türkiye’nin geleceğine yatırım yapan tüm üye firmalarımızı, yöneticilerini ve çalışanlarını yürekten kutluyorum. Bursa Ticaret Borsası olarak, üyelerimizin rekabet gücünü artırmak ve tarıma dayalı sanayimizi daha da ileriye taşımak için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.