Güncel

HELAL VE HARAM MEFHUMU

Mustafa Arı

Helal; Allah tarafından müsaade edilen, zararsız şeydir. Helal faydalıdır ve temizdir.

Haram ise; Allah tarafından kesin olarak yasaklanmış olan şeydir. Haram çirkindir, faydasızdır, zarar verir. “Bütün iyi ve temiz şeyler size helal kılınmıştır.” (Maide Suresi: 4)

Hz. Peygamber şöyle buyurur: “Helal Allah’ın Kur’an’da helal kıldığı şey, haram ise, Allah’ın Kur’an’da yasakladığı şeydir. Haramla helal arasında bir de şüpheli şeyler vardır.

Yenilip içilen helalden olmazsa, insanın organları bile insana isyan eder, itaat etmez. Kalp de kararır. Dinin her emri ve her yasağı insan yararınadır. İslam’da faydalı olan şeyler emredilmiş, zararlı olan şeyler de yasaklanmıştır.

İslam’da rastgele emir ve yasak yoktur. İyi ve temiz helal kılınmıştır, pis ve zararlı olan şeyler de haram kılınmıştır. İnsan, İslam’ın koyduğu kurallara uyduğu zaman kendine, ailesine, içinde yaşadığı topluma ve insanlığa faydalı hale gelir. Maddi ve manevi kayba da uğramaz. Haram herkes için haramdır ve her yerde haramdır. Çoğu haram olanın azı da haramdır. Zaman ve şartlar haramı helal kılmaz.

Harama sebep olan, harama götüren şeyler de haram kılınmıştır. Hz. Peygamber: “Yemin ederim ki, hırsızlığı yapan kızım Fatma da olsa, gene onu da cezalandırırdım” demiştir.

Haramdan kaçmak, helal olanı talep etmek ve helal olanı aramak her Müslüman’ın üzerine farzdır. Bir hadiste: “Öyle bir zaman gelecek ki, kişi kazandığı ve yediğinin helalden mi, haramdan mı olduğuna bakmayacak.” buyrulmuştur.

Anne babalarımız yakın zamana kadar çocuklarına tembih eder, “Aman başkasının malına el sürme.” derler, “göz hakkı vardır” deyip elimize bir şey vermezlerdi. Oğlu için veya kızı için ana babalar, “Yarabbi! Helal süt emmiş birini nasip et” diye dua ederlerdi. Helal süt ve helal gıda ile beslerler, haram lokmadan sakındırırlardı. Kalırsa elin, ölünce yerin beğeneceği evlat yetiştirirlerdi. “Haram yiyenin harami evladı olur” denmiştir.

Karacaoğlan şöyle der: “Bu dünyada Adem oğluyum dersin / Haramı helali durmayıp yersin / Yeme el malını, er geç verirsin / İğneden ipliğe sorulur bir gün.”

Haramla beslenen vücudun cennette yeri yoktur. Adem ile Havva yasak olanı yedikleri için cennetten çıkarılmıştır. Bu olay, haram yiyenin cennette yerinin olmadığına işarettir.

Biri Peygamber’e, “Dua et de duam kabul olsun” der. Hz. Peygamber şöyle der: “Bir kimse haram malla hac eder de “Lebbeyk derse, Allah ona: “Sana lebbeyk de yok, haccın da geri çevrilmiştir” der. Hz. Peygamber Hz. Enes’e: “Ey Enes! Helal kazan! Duan kabul olunur. Zira kişi, ağzına haram bir lokma götürürse, kırk gün duası kabul olmaz.” tavsiyesinde bulunmuştur.

Allah bizlere helal rızık nasip ederek haramlardan korusun.

NASİHATIN BÖYLESİ BİZİ BİZ YAPAR

Hocaların Hocası, Gönül Dostu, Mehmet Zahit Kotku Hazretleri, 13 Kasım 1980’de vefat etti. Mekanı cennet olsun. Merhum Mehmed Zahid Kotku Hazretleri’nin hadis derslerinde tutulan notlardan bir derlemedir:

“Az ye. Az uyu. Az konuş. Cömert ol. Nefsine muhalefet et. Tevazulu, alçak gönüllü ol. Güler yüzlü ol. Dedikoduya karışma. Tefekkürü unutma. Mümkün olduğu kadar kimseden bir şey isteme. Katiyen kimseyle münakaşa etme. Kimsenin ayıbını görme ve araştırma. Halka fazla meyletme. Kim bir şey isterse vermeye çalış. Tembellik etme. Zamanını boşa geçirme. Peygamber’in sünnetine tam sarıl. Kardeşlerine itiraz etme, peki demeyi öğren.

Ruhsatlarla değil, azimetle amel et. Muhakkak her gün Kur’an-ı Kerim’den bir bölüm oku. Dersini her gün muntazam yap. Tam edepli ol. Sabır dinin yarısıdır; unutma. Mekruhlardan mutlaka kaç. Şek ve şüpheden uzak ol, sıdk ehli ol. Öleceğini bilsen yalan söyleme. İzinsiz başkasının evine veya odasına girme. Aceleci olma.

Asabi olma. Su-izanı ve hırsı bırak. Her şeyin sonunu tevekkül ile bekle, Kadere her zaman teslim ve razı ol. Müslüman’a karşı sakın buğz etme. Benlik taşıma. “Eller yahşi, ben yaman, eller buğday ben saman” de ve öyle de ol. Nefsini daima zemmet/kötüle. Dua ederken kardeşlerini unutma.

Şeytana fırsat verme; uyanık ol. Nefsine fırsat verme; kontrol et. Dilini zikrullahta daim eyle. Sadakayı unutma. Erken yat erken kalk. Akaid ve fıkıh öğren. Hadisleri öğren ve onlarla amel et (en az kırk tane) İlminle amil ol/bildiklerini uygula. Devamlı istiğfar ehli ol. Kimden bir nasihat duysan, kendi ayıplarını düşün. Haktan uzaklaştıracak kötü arkadaşın bulunmasın; varsa terk et! Sabah akşam murakabeyi iç kontrolü elden bırakma.

Kibir ve amellerini beğenmeyi terk et. Namazın vaktinden evvel abdest al, ezan okunmadan camide bulunmaya çalış. Allah’ı ve ölümü aklından çıkarma. Yaptığın iyilikleri ve sana yapılan kötülükleri unut!”

Güncel

ORFEY SAVUNMA SANAYİ A.Ş.’DE ÜST DÜZEY ATAMA

Türkiye savunma sanayisinin yükselen firmalarından Orfey Savunma Sanayi A.Ş.’de üst düzey bir atama gerçekleştirildi. Şirketin Genel Müdürlük görevine, savunma sanayi sektöründe bilgi birikimi ve tecrübesiyle tanınan Fatih Nurlu atandı.

Orfey Savunma Sanayi A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Karacabeyli iş insanı Vedat Uğur ile yeni Genel Müdür Fatih Nurlu arasında gerçekleştirilen anlaşma imza töreni sonrası yapılan açıklamada, şirketin büyüme hedefleri, yerli ve milli savunma sanayi projeleri ile uluslararası pazardaki etkinliğini artırmaya yönelik çalışmaların daha da hız kazanacağı ifade edildi.

Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Uğur, imza töreninde yaptığı açıklamada, “Savunma sanayi, stratejik öneme sahip bir alandır. Bu alanda güçlü kadrolarla çalışmak büyük önem taşıyor. Sayın Fatih Nurlu’nun sektör tecrübesi, vizyonu ve liderlik birikimi ile şirketimize önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz. Bu atamanın hem şirketimiz hem de ülkemiz savunma sanayi için hayırlı olmasını diliyorum.” dedi.

Genel Müdürlük görevine atanan Fatih Nurlu ise yaptığı değerlendirmede, Orfey Savunma Sanayi A.Ş.’nin yerli üretim, yüksek teknoloji ve ihracat odaklı büyüme vizyonuna katkı sağlamak için çalışacaklarını belirterek, “Orfey Savunma Sanayi güçlü hedefleri olan, dinamik ve milli projelere odaklanan bir firma. Bu yapının parçası olmaktan büyük onur duyuyorum. Önümüzdeki süreçte hem yurt içi hem yurt dışı projelerde önemli adımlar atmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Gerçekleştirilen imza töreni, günün anısına çekilen hatıra fotoğrafı ile sona erdi.

Güncel

BASIN İLAN KURUMU PAYDAŞLIĞINDA DİJİTAL HABERCİLİK VE YAPAY ZEKÂ EĞİTİMİ

Anadolu Üniversitesi’nde akademisyenler, gazeteciler ve öğrencilerin katıldığı programda, dijital habercilik ve yapay zekâ alanındaki gelişmeler paylaşıldı.

Anadolu Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Google iş birliğiyle düzenlenen “Dijital Habercilik ve Yapay Zekâ Eğitimi Programı”, Anadolu Üniversitesi Öğrenci Merkezi Yunus Emre Salonu’nda gerçekleştirildi.

İletişim Başkanlığı Afyonkarahisar Bölge Müdürlüğü ve Basın İlan Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğünün paydaş olarak destek verdiği programda, Eskişehir ve çevre illerde görev yapan basın mensupları ile gazeteci adayı öğrenciler bir araya geldi.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’yla başlayan programın açılışında konuşan Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, gazeteciliğin sürekli dönüşüm içinde olduğunu belirterek, yapay zekânın meslek için bir tehditten ziyade doğru kullanıldığında önemli fırsat sunduğunu söyledi.

Gazeteciliğin form olarak değiştiğini ancak özünün değişmediğini anlatan Prof. Dr. Adıgüzel, “Yapay zekânın meslekleri ortadan kaldıracağı yönündeki tartışmaları sıkça duyuyoruz. Ancak gazeteciliğin bir meslek olarak hiçbir zaman ölmeyeceğini bilmemiz gerekir. Gazeteciliğin özü, gerçeğin peşinden gidip doğruları aktarmaktır. Yapay zekâ hayatımıza girdi diye bu meslek ortadan kalkmaz. Bu aracı doğru kullanmayı öğrenirsek mesleğimizi daha iyi yapabiliriz.” açıklamasında bulundu.

Etkinliğe katkı sunan paydaşlara teşekkür eden Basın İlan Kurumu Bursa Bölge Müdürü Gökhan Eren ise hem mevcut gazetecilerin hem de gazeteci adaylarının programa dâhil edildiğini kaydederek eğitimin herkes için faydalı olmasını temenni etti.

Programda sunum yapan Google Türkiye Eğitim Danışmanı Özgür Mehmet Kütküt, dijital habercilik ve yapay zekâ alanındaki gelişmeleri katılımcılarla paylaştı.

Üretken yapay zekânın sunduğu fırsatlara dikkati çeken Kütküt, “Üretken yapay zekâ alanında Türkiye için önemli fırsatlar olduğunu düşünüyorum. Bu fırsatlar akademik çalışmalardan basın ve kamu iletişimine kadar pek çok alanda değerlendirilebilir. Eğer katılımcılar henüz üretken yapay zekâ ile tanışmadıysa, bu eğitim onlar için önemli bir fırsattır. Biz aslında makinelere değil, insanlara yazıyoruz. Yapay zekâ, insanlara yönelik içerik üretmek için bir araçtır” şeklinde konuştu.

Eğitim kapsamında katılımcılara dijital habercilikte kullanılan yeni nesil araçlar, yapay zekâ destekli içerik üretimi, veri odaklı gazetecilik uygulamaları ile araştırma, redaksiyon ve haber yazım süreçlerinde yararlanılabilecek dijital çözümler anlatıldı.

Programa, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Afyonkarahisar Bölge Müdürü Uğur Ülgen, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Gazetecilik Bölümü akademisyenleri, gazeteciler ve öğrenciler katıldı.

Güncel

GENEL KURULDA BASININ DESTEKLENMESİNE YÖNELİK DÜZENLEMELER

Basın İlan Kurumu Genel Kurulu, basın çalışanlarına yönelik sosyal desteklerin yüzde 50 oranında artırılmasını ve azınlık gazetelerine maddi yardım yapılmasını kararlaştırdı. Toplantıda, süreli yayınlara verilen kredilere uygulanacak faiz oranı da belirlendi.

Basın İlan Kurumu 33. Dönem 6. Genel Kurul Toplantısı, 11-13 Şubat 2026 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirildi.

Toplantının son oturumunda, Yönetim Kurulunun Genel Kurula teklif olarak sunduğu ve gündeme alınan maddeler görüşüldü. İlan İşleri, Hukuk İşleri ve Mali İşler Komisyonlarında ele alınan gündem maddelerine ilişkin hazırlanan raporların okunmasının ardından oylamaya geçildi.

Kurumun 2025 yılı bilançosu, gelir tablosu ve Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu ile Denetçiler Kurulu Raporunu onaylayan Genel Kurul, basın sektörüne yönelik desteklere ilişkin önemli düzenlemeler yaptı.

Süreli yayın kredilerinde faiz oranı belirlendi

Genel Kurulda, basın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve yatırım kapasitelerini artırabilmeleri açısından önem taşıyan Kurum kredilerine uygulanacak faiz oranı ele alındı.

Ekonomik gelişmeler dikkate alınarak, yatırım ve işletme kredilerine uygulanacak yıllık faiz oranı, 2026 yılı için yüzde 29 olarak belirlendi.

Basın çalışanlarına yönelik desteklerde yüzde 50 artış

Toplantıda, basın çalışanlarına yönelik borç para, muhtaçlık ve ölüm yardımları Kurumun sosyal sorumluluk anlayışı doğrultusunda yeniden değerlendirildi. Mevcut ekonomik koşullar ve uygulamaya ilişkin geri bildirimler dikkate alınarak, söz konusu sosyal desteklerin yüzde 50 oranında artırılmasına karar verildi.

Borç Para ve Yardımlara Dair 219 sayılı Genel Kurul Kararında yapılan düzenleme, Resmi Gazetede yayımlandığı tarihi takip eden ayın ilk günü itibarıyla yürürlüğe girecek.

Azınlık gazetelerine destek sürecek

Basın İlan Kurumu, Lozan Barış Antlaşması kapsamında azınlık statüsünde bulunan topluluklarca yayımlanan gazetelere yönelik 2011 yılından bu yana sürdürdüğü maddi destekleri 2026 yılında da devam ettirecek.

Bu doğrultuda Genel Kurul, basın sektöründe çeşitliliğin ve çoğulcu yapının korunması amacıyla 2026 yılı içerisinde azınlık gazetelerine 471 bin Türk Lirası yardım yapılmasını kararlaştırdı.

Basın Derneklerine Yardım Fonuna 7 milyon 200 bin TL tahsis edildi

Genel Kurul toplantısında, Kurumun faaliyet ve çalışmalarının finansmanını sağlamak üzere oluşturulan fonlara tahsis edilecek tutarlar da belirlendi.

Bu kapsamda, Kurumun 2025 Yılı Tahsis Bilânçosunda, Basın Derneklerine Yardım Fonu için 7 milyon 200 bin Türk lirası kaynak ayrılması uygun görüldü.

Bir sonraki Genel Kurul Toplantısının 20-22 Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmesine karar verildi.