Ekonomi

VATANDAŞIN EKONOMİK DURUMA BAKIŞI

Ülkemizdeki en büyük zorluklar arasında ilk sıralarda ekonomi ve geçim kaygısı geliyor. NG Araştırma, vatandaşın ekonomik duruma bakışını anlamak için bir kamuoyu araştırması düzenledi. Araştırma, 1 – 15 Aralık 2021 tarihleri arasında Türkiye genelinde 18 yaş üzeri, farklı sosyo-ekonomik gruplardan 2 bin 45 kişinin katılımı ile online araştırma platformu benderimki.com üzerinde yapıldı.

Alım gücümüz nasıl değişti?

Ülkemizdeki işsizlik oranlarındaki, döviz kurundaki, ürün ve hizmet fiyatlarındaki değişimler, üretim – tüketim dengesizliği ve pandemiyle gelen ekonomik zorluklar alım gücümüzü nasıl etkiledi?

Yapılan araştırmada vatandaşa 2021 yılındaki alım gücünün nasıl değiştiği soruldu. Katılımcıların % 82’si alım gücünün düştüğünü belirtirken, % 12’si değişmediğini kaydetti. Alım gücünün arttığını belirtenlerin oranı ise yalnızca % 6.

2020 yılının Eylül ayında yapılan ‘Ekonomi’ konulu araştırma sonuçları ile karşılaştırıldığında ilginç sonuçlar ortaya çıkıyor. 2020 yılında katılımcıların % 38’i alım gücünün azaldığını belirtirken, bu oranın 1 sene sonra % 82’ye ulaşması dikkat çekti.

Ekonomik durumundan mutlu musun?

Tüketim toplumu haline geldiğimiz günümüzde bütçeyi yönetmek çok önemli hale geldi. Piyasada artan rekabet ortamı halka önemli oranda yansıyor ve sunulan fırsatlar, kampanyalar karşısında harcamaları kontrol altına almak çok daha zorlaşabiliyor. Peki harcamalarımız, gelirlerimizle örtüşüyor mu? Ekonomik durumumuz ne halde?

Katılımcıların % 78’i ekonomik durumundan mutsuz olduğunu ifade ederken, % 18’i ise ne mutlu ne de mutsuz olduğunu belirtti. Ekonomik durumundan dolayı mutlu olanların oranı ise yalnızca % 4.

2020 yılında yapılan benzer araştırma sonuçlarında ekonomik durumundan mutsuz olan kişi sayısı % 50 iken, 1 sene sonrasında bu oran % 78’e ulaştı.

Araştırmada verilen cevaplar detaylı analiz edildiğinde ilginç bir sonuca ulaşıldı. Katılımcıların % 60’ı hem şuan ekonomik durumundan mutsuz hem de ilerleyen yıllarda Türkiye ekonomisinin daha kötü olacağını düşünüyor.

Temel ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyor muyuz?

Zorlaşan ekonomik şartlar nedeniyle yaşamımızı sürdürebilmemiz için temel ihtiyaçlar sınıfında bulunan (yemek, eğitim, kira, giyim) gibi harcamaları karşılayabiliyor muyuz? Ya da bunları karşılamak için borçlanıyor muyuz?

Her 3 katılımcıdan yaklaşık 2’si temel ihtiyaçlarını borçlanmadan karşılayamıyor. Bu sonuçlara bakarak ekonomik durumundan mutsuz olanların büyük bir bölümünün, temel ihtiyaçlarını karşılamakta bile zorlandığı için ekonomik durumundan mutsuz olduğunu görebiliyoruz.

Fiyat değişimleri gıda alışverişini nasıl etkiledi?

Özellikle son zamanlarda gıda ürünlerindeki fiyat artışları çok dikkat çekiyor. Peki, bu fiyat değişimleri alışveriş alışkanlıklarımızı nasıl etkiliyor?

Her 10 kişiden 9’u gıda alışverişleri esnasında daha az ürün satın aldığını ve/veya daha ucuz ürünlerden aldığını belirtti.

Cevaplar detaylı analiz edildiğinde her 4 katılımcıdan 3’ünün gıda alışverişi esnasında daha az ve/veya daha ucuz ürün almasına rağmen birikim yapamadığı görüldü. Bu durum günlük hayatımızda yaptığımız tasarrufların, birikim için pek işe yaramadığını gösteriyor.

Koronavirüs ekonomik durumumuzu etkiledi mi?

Tüm dünya olarak 2020 yılı başından bu yana başa çıkmak zorunda kaldığımız pandemi süreci hayatımızın her alanına yayılmış durumda. 2021 yılının sonuna yaklaştığımız bu günlerde bile koronavirüsün tamamen kontrol altına alınamaması nedeniyle ekonomik etkileri hala devam ediyor. Omicron gibi yeni çıkan Kovid-19 varyantları da belirsizliği artırıyor.

Her 4 katılımcıdan 3’ü koronavirüs sürecinin, kendi ekonomik durumunu olumsuz etkilediğini belirtti.

Katılımcılara pandemi sürecinin Türkiye’deki vatandaşların genel ekonomik durumunu nasıl etkilediği sorusuna verilen yanıtlar da oldukça şaşırtıcı. Katılımcıların % 94’ü pandemi sürecinin Türkiye’deki vatandaşlara ekonomik anlamda olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirtti.

Ülke ekonomisine koronavirüs etkisi

Kovid-19’un ülkemizin ekonomisi üzerinde nasıl bir etki oluşturduğu sorusuna katılımcıların % 92’si ülkenin olumsuz etkilendiğini, % 5’i koronavirüsten ekonomik olarak etkilenmediğini belirtti. Kalan % 3 ise ekonomimizi olumlu olarak etkilediği görüşünde.

Değişken döviz kurlarının ekonomiye etkisi

İçinde bulunduğumuz 2021 yılı içerisinde, Türk Lira’sı oldukça değer kaybetti. Peki, bu durum vatandaşa nasıl yansıdı?

Her 10 katılımcıdan 9’u, döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle ekonomik durumunun olumsuz yönde etkilendiğini belirtti.

Katılımcıların % 83’ü döviz kurlarındaki artıştan dolayı ekonomisinin olumsuz etkilendiğini kaydetti. Yapılan analizlerde bu kişilerin gıda alışverişinde daha az ürün satın almaya ve/veya daha ucuz ürün almaya yöneldiği de görüldü.

Döviz artışlarının ülkemiz üzerinde ekonomik olarak nasıl bir etki oluşturduğu halka soruldu. Katılımcıların % 94’ü ülkemizin ekonomisinin olumsuz etkilendiğini, % 4’ü ülkemizin ekonomik olarak etkilenmediğini belirtti. Kalan % 2 ise ekonomimizi olumlu olarak etkilediği görüşünde.

Türkiye ekonomisi ileriki yıllarda nasıl değişir?

Araştırma sonuçları incelendiğinde de büyük çoğunluğun, ülkemizin mevcut ekonomik durumundan memnun olmadığı görüldü. Peki, ekonomimiz ileriki yıllarda nasıl değişir?

Her 10 kişiden 7’si ilerleyen yıllarda Türkiye ekonomisinin daha kötü olacağını düşünürken, yalnızca 2’si daha iyi olacağını söylüyor.

Birikim yapıyor muyuz?

Katılımcıların % 82’si geliri yeterli olmadığı için birikim yapamadığını belirtti. % 16’lık kesim ise para biriktirebildiğini ifade ederken, kalan kişiler ekonomik durumundan bağımsız olarak birikim yapmak istemediğini ifade etti.

2020 yılında yapılan araştırma sonuçlarında geliri yeterli olmadığı için birikim yapamayan kişi sayısı % 63 iken, bu oran 1 yıl sonra % 82’ye ulaştı.

Ekonomi

MATLI: “ÜYELERİMİZİN ÜRETİM GÜCÜ, BORSAMIZIN BÜYÜMESİNİN TEMELİ”

Bursa ekonomisinin itici gücü olan Bursa Ticaret Borsası, 2025 yılının ilk 9 ayında tescil işlem hacmini bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 57 artırarak 46,9 milyar TL’ye ulaştırdı. Bursa TB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, “Tescil işlem hacmimizdeki artış, don, kuraklık ve ekonomik zorluklara rağmen üyelerimizin üretim ve ticaret azminin sürdüğünü ortaya koyuyor” dedi.

Bursa Ticaret Borsası (Bursa TB), güçlü üye yapısı ve etkin hizmet anlayışıyla Bursa ve Türkiye ekonomisine katkısını sürdürüyor. Bursa TB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, 2025 yılının üçüncü çeyreği ile 9 aylık periyotta gerçekleşen tescil işlem hacmi rakamlarını açıkladı.

Temmuz-Eylül dönemini kapsayan yılın üçüncü çeyreğinde işlem hacminde bir önceki yıla göre yüzde 42 oranında artış kaydettiklerini ifade eden Başkan Özer Matlı, yılın ilk 9 ayında ise tescil işlem hacmini yüzde 57 artışla 29 milyar 945 milyon liradan 46 milyar 948 milyon liraya yükselttiklerini belirtti. Başkan Özer Matlı, dokuz aylık dönemde Borsa kotasyonuna tabi ürünler arasında en çok işlem gören ürün grubunun 13 milyar 361 milyon lira ile zeytin olduğunu söyledi. Zeytini 7 milyar 42 milyon lira ile yaş sebze-meyve, 5 milyar 801 milyon lira ile canlı hayvan (büyükbaş-küçükbaş), 3 milyar 952 milyon lira ile et (büyükbaş-küçükbaş-piliç) ve 3 milyar 425 milyon lira ile mısır izledi.

Bursa TB, Marmara ÜPAK’ta 7. sırada yer aldı

Tarım ticaretini dijital ortama taşıyan ve Bursa Ticaret Borsası’nın kurucu ortakları arasında yer aldığı Marmara Ürün Piyasası Aracı Kurumu’nda (Marmara ÜPAK), Borsa üyelerinin 9 aylık performansını da değerlendiren Başkan Özer Matlı, üyelerin modern piyasa araçlarına olan ilgisinin her geçen gün arttığına dikkat çekti. Başkan Matlı, “Borsamız, Ocak-Eylül döneminde 562 milyon 443 bin liralık işlem hacmi büyüklüğüne ulaşarak Marmara ÜPAK’a üye 22 borsa arasında 7. sırada yer alma başarısı gösterdi. Bu süreçte en fazla işlem gören ürünler ise mısır, arpa ve buğday oldu” dedi. Tarım ticaretinin geleceğinin dijitalleşmede olduğuna vurgu yapan Başkan Matlı, Bursa Ticaret Borsası olarak bu dönüşümün öncüsü olduklarını ifade etti.

Matlı: “Üyelerimizin azmi Bursa ekonomisine güç katıyor”

Bursa TB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, işlem hacmindeki artışın en önemli kaynağının zorluklar karşısında üretimden vazgeçmeyen üyeler olduğunu belirtti. 2025 yılının don, kuraklık ve ekonomik sıkıntılarla geçtiğini vurgulayan Matlı, “Tüm bu olumsuzluklara rağmen üyelerimizin ticaret azmi Borsamızın güçlü ve güvenilir bir merkez olma konumunu pekiştiriyor. Bu başarının altına imza atan, zorluklara göğüs gererek üreten, istihdam sağlayan ve şehrimiz ekonomisine değer katan üyelerimize şükranlarımı sunuyorum. Bursa Ticaret Borsası olarak, üyelerimizin yanında olmaya ve yürüttüğümüz projelerle onların gücüne güç katmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

Ekonomi

EYLÜL AYINDA GİRDİ FİYATLARINDAKİ VE ÜRETİCİ MARKET FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİMLER

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Eylül ayında girdi maliyetlerindeki değişimleri ve üretici market fiyatlarını yaptığı yazılı basın açıklamasıyla değerlendirdi.

TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan fiyat verilerini şöyle dile getirdi:

“Eylül ayında, Ağustos ayına göre 20.20 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 2,1, DAP ve amonyum nitrat gübresi yüzde 1,3 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 1,2 oranında artarken, ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 2,9 oranında azaldı. Geçen yılın Eylül ayına göre son bir yılda ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 75,3, DAP gübresi yüzde 51,3, 20.20 kompoze gübresi yüzde 48,6, amonyum nitrat gübresi yüzde 39,6 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 31,6 oranında arttı.

Eylül ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 4,4 oranında artarken yıllık yüzde 31,3 oranında yükseldi.

Eylül ayında Ağustos ayına göre besi yemi yüzde 4,1, süt yemi yüzde 3,1 oranında arttı. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 34,8, süt yemi yüzde 30,6 oranında tırmanışa geçti.

Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 14,9 oranında yükselişe geçti.”

Eylül ayında üretici ve market arasındaki fiyat değişimleri

Eylül ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 335,5 ile patateste görüldüğünü belirten Bayraktar, açıklamasına şöyle devam etti:

“Patatesteki fiyat farkını yüzde 308,7 ile kabak, yüzde 250,4 ile marul, yüzde 227,9 ile patlıcan ve yüzde 218,3 ile havuç takip etti. Patates 4,4 kat, kabak 4,1 kat, marul 3,5 kat, patlıcan 3,3 kat, havuç 3,2 kat fazlaya satıldı.

Üreticide 4 lira 38 kuruş olan patates markette 19 lira 8 kuruşa, 11 lira 38 kuruş olan kabak 46 lira 49 kuruşa, 18 lira 14 kuruş olan marul 63 lira 58 kuruşa, 13 lira 38 kuruş olan patlıcan 43 lira 85 kuruşa ve 13 lira 50 kuruş olan havuç 42 lira 96 kuruşa alıcı buldu.

Eylül ayında fiyatı en fazla artan ürün markette marul olurken üreticide fındık oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün ise hem markette hem de üreticide limon oldu.”

Market fiyatları

“Eylül ayında markette 36 ürünün 29’unda fiyat artışı, 7’sinde ise fiyat azalışı görüldü.

Eylül ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 65,1 ile marul oldu. Maruldaki fiyat artışını yüzde 54 ile sivri biber, yüzde 38,8 ile kabak, yüzde 37,7 ile patates ve yüzde 20,1 ile yeşil soğan takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 42,7 ile limon oldu. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 10,3 ile havuç, yüzde 4,2 ile yeşil fasulye, yüzde 3,2 ile tavuk eti ve yüzde 1,4 ile toz şeker izledi.”

Üretici fiyatları

“Eylül ayında üreticide 28 ürünün 20’sinde fiyat artışı, 6’sında fiyat düşüşü görülürken 2 üründe ise fiyat değişimi olmadı.

Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 26,9 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 6,4 ile yeşil fasulye, yüzde 4,1 ile kuru fasulye, yüzde 2,8 ile maydanoz, yüzde 2,7 ile patates ve yüzde 1,1 ile nohut izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 73,7 ile fındıkta görüldü. Fındıktaki fiyat artışını yüzde 70,1 ile sivri biber, yüzde 35,8 ile kabak, yüzde 33 ile marul ve yüzde 29,4 ile kuru incir izledi.”

Üretici fiyat değişiminin nedenleri

“Nisan ayında yaşanan zirai don bu yılki fındık rekoltesini azalttı. Yaşanan bu arz düşüşü fındık fiyatlarının yükselmesine sebep oldu. Sivri biber ve kabakta sezon sonu gelmesi sebebiyle arz azaldı ve fiyatlar yükseldi. Limon ihracatının kayda bağlanması, iç piyasadaki fiyat baskısını sınırlı ölçüde dengeledi ve bu da fiyatların düşüşüne sebep oldu.

Ayrıca fiyat düşüşüne erkenci çeşitlerin hasadına başlanması da etken oldu. Arz artışı nedeniyle üreticide kuru fasulye fiyatlarında düşüş gerçekleşti.”

Ekonomi

BURSA TİCARET BORSASI’NDAN EKONOMİYE GÜÇLÜ KATKI

Tarımda katma değeri artırmaya yönelik projeleriyle hem bölgesel hem de ulusal düzeyde önemli rol üstlenen Bursa Ticaret Borsası, 2025 yılının ilk yarısında gösterdiği performansla dikkat çekti. Ocak-Haziran dönemini kapsayan altı aylık süreçte, Borsa’nın toplam tescil işlem hacmi 30 milyar lirayı aştı.

Tarımsal ürün piyasalarının gelişimine katkı koyan çalışmalara imza atan Bursa Ticaret Borsası (Bursa TB), üyelerine sunduğu güçlü destekle kent ve bölge ekonomisine de değer katmaya devam ediyor. Bursa TB Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, 2025 yılının ikinci çeyrek ve ilk 6 ayına ilişkin tescil işlem hacmi verilerini açıkladı.

Nisan-Haziran döneminde işlem hacminin 14 milyar 547 milyon 461 bin lira olduğunu açıklayan Başkan Özer Matlı, yılın ilk yarısında ise tescil işlem hacminin geçen yıla göre yüzde 66 artışla 30 milyar 869 milyon 986 bin lirayı aştığını kaydetti. Yılın ilk çeyreğinde yakalanan artış ivmesini devam ettirdiklerini ifade eden Başkan Matlı, “Üyelerimizin üretim kararlılığı, finansmana erişimdeki zorluklar, sıkı para ve maliye politikası ile küresel ekonomik baskılara rağmen tescil işlem hacmimizdeki başarının en büyük kaynağıdır” dedi.

Yılın ilk yarısında en fazla işlem zeytinde gerçekleşti

Başkan Özer Matlı, 2025 yılının ilk yarısında tescil işlemine en çok konu olan 5 ürünü de açıkladı. Listenin ilk sırasında 10 milyar 56 milyon lira ile zeytinin yer aldığını kaydeden Başkan Matlı, zeytini 3 milyar 889 milyon lira ile canlı hayvan (büyükbaş-küçükbaş), 3 milyar 239 milyon lira ile yaş sebze-meyve, 2 milyar 622 milyon lira ile et ürünleri (büyükbaş-küçükbaş-piliç) ve 2 milyar 612 milyon lira ile mısırın takip ettiğini söyledi.

Özer Matlı: Rakamlar, Borsamıza duyulan güvenin tescili

Tescil işlem hacmindeki istikrarlı artışın yalnızca ekonomik bir veri değil, Bursa Ticaret Borsası’na duyulan güvenin somut bir göstergesi olduğunu belirten Başkan Özer Matlı, “100 yıllık tecrübemizle tarımsal ticaretin güvenli limanı olmayı sürdürüyor; gıda UR-GE projemiz ve Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi gibi vizyoner çalışmalarımızla üretimin sürdürülebilirliğine, üyelerimizin rekabet gücüne ve ülkemizin gıda arz güvenliğine katkı sağlıyoruz. Bu vesileyle, tescil işlem hacmimize yön veren ticari faaliyetleriyle bu başarının en büyük pay sahibi olan tüm üyelerimize teşekkürlerimi sunuyorum” ifadelerini kullandı.

Bursa TB’de en çok işlem gören 5 ürün

Zeytin: 10.056.951.762 TL

Canlı Hayvan (büyükbaş-küçükbaş): 3.889.901.374 TL

Yaş Sebze-Meyve: 3.239.767.725 TL

Et (büyükbaş-küçükbaş-piliç): 2.622.368.670 TL

Mısır: 2.612.986.736 TL