ENFLASYON MUHASEBESİNE ÜÇ YIL ARA: NE DEĞİŞİR, NE DEĞİŞMEZ?

Türkiye’de ekonomi konuşulurken enflasyon artık cümlelerin arasına serpiştirilen bir teknik terim değil, sohbetin doğrudan kendisi. Pazarda file doldururken, markette etiketlere bakarken, kiracıyla kiralayan kira bedelini konuşurken ya da ay sonu hesabı yapılırken herkesin aklından geçen aynı soru: “Bu artışlar nereye kadar devam edecek?” Vatandaş için enflasyon, hayatın giderek pahalılaşması anlamına geliyor; ekonomi yönetimi açısından ise mutlaka dengede tutulması gereken temel göstergelerden biri olarak öne çıkıyor.

Geçtiğimiz günlerde alınan bir karar bu başlığı yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Enflasyon muhasebesinin 2025-2027 dönemleri için ertelenmesi, ilk bakışta yalnızca muhasebe dünyasını ilgilendiren teknik bir düzenleme gibi görünebilir. Oysa ekonomi çoğu zaman teknik kararların gölgesinde ilerler ve bu tür adımların etkileri kısa vadede hissedilmese bile zaman içinde daha net ortaya çıkar.

Enflasyon muhasebesi, yüksek enflasyon dönemlerinde işletmelerin mali tablolarını bugünün ekonomik koşullarına daha yakın hale getirmeyi amaçlayan bir uygulama. Yıllar önce edinilen varlıkların kayıtlarda eski değerleriyle yer alması, kârın kâğıt üzerinde olduğundan daha yüksek görünmesine neden olabiliyor. Enflasyon muhasebesinin amacı rakamları değiştirmekten ziyade tabloyu gerçeğe yaklaştırmak.

Türkiye’de uzun süre görece düşük seyreden enflasyon nedeniyle bu uygulama yıllarca gündemde olmadı. Ancak son dönemlerde enflasyon oranlarının yükselmesiyle birlikte işletmeler 2023 ve 2024 yıllarında mali tablolarını enflasyon muhasebesine göre düzenlemişti. Son kararla birlikte bu sürecin üç yıl ertelenmiş olması, sistemin işleyişinde mevcut görünümün bir süre daha korunacağı anlamına geliyor.

Bu erteleme, vatandaşın cebine bugün ya da yarın doğrudan yansıyan bir değişiklik yaratmıyor. Market rafları bir gecede değişmiyor, faturalar aniden farklılaşmıyor. Ancak özellikle büyük ölçekli işletmeler açısından bakıldığında, enflasyon muhasebesi uygulandığında daha sınırlı görünen kârların, erteleme ile mevcut seviyelerde kalması dikkat çekiyor. Bu durum kısa vadede kamu maliyesi açısından bir denge unsuru olarak değerlendirilebilir.

Küçük esnaf cephesinde ise tablo çok daha sade. Defterlerden çok kasadaki para konuşuyor. Günlük nakit akışı, çoğu zaman muhasebe tekniklerinin önüne geçiyor. Yine de ekonomik sistemin bütünü düşünüldüğünde, şeffaflık ve öngörülebilirlik herkes için ortak bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor.

Sonuç olarak enflasyon muhasebesinin ertelenmesi, tek başına “doğru” ya da “yanlış” etiketiyle açıklanabilecek bir karar değil. Asıl belirleyici olan bu sürenin nasıl değerlendirileceği. Enflasyon muhasebe kayıtlarında yer alsa da almasa da, vatandaşın günlük hayatındaki etkisini sürdürmeye devam ediyor. Önemli olan bu gerçeği doğru okumak ve kalıcı dengeyi sağlayacak adımları zaman kaybetmeden hayata geçirebilmek.